Hoe bied ik veiligheid?

In rijke rekenlessen is veiligheid een voorwaarde voor leren: leerlingen moeten durven proberen, hun twijfel kunnen uitspreken en open communiceren over hun redeneringen. Een veilige leeromgeving zorgt ervoor dat leerlingen zonder angst voor fouten of beoordeling hun wiskundig denken zichtbaar durven maken. Je ontdekt hoe je als leerkracht zo’n leeromgeving creëert en hoe je daarbij als rolmodel optreedt door wiskundig oplossingsgedrag en gewenste vormen van communicatie en samenwerking voor te leven.

1. Kijklijnen: Tijdens de introductie biedt de leerkracht van groep 5 structuur (video 1).
2. Welk tafeltje is groter: De leerkracht start en eindigt de nabespreking met een compliment over de samenwerking en de ontdekkingen die de leerlingen hebben gedaan (video 3).
3. Spiegelen en symmetrie: De activiteit van het creëren van symmetrische houdingen is toegankelijk voor alle leerlingen in de klas, inclusief leerlingen met een lichamelijke beperking (video 1).
4. Spelen met getallen: De leerkracht uit groep 7 eindigt de eerste bespreking met: ‘Het ging goed hè dit’ (video 1). Bij de tweede bespreking concludeert ze: ‘Slim aangepakt hoor, goed bedacht’ (video 2).

Bij deze videofragmenten kun je de volgende kijkvragen gebruiken:

• Wat zie je de leerkracht doen om een veilige en positieve sfeer in de klas te creëren? Denk aan: structuur, voorspelbaarheid en afspraken.
• Welke voorbeelden van aanmoediging zie je in het gedrag van de leerkracht? Op welke manieren wordt positief gedrag van leerlingen bekrachtigd?
• In hoeverre helpt de leerkracht leerlingen om hun gedachten, twijfels en redeneringen te verwoorden? Hoe wordt een open communicatiecultuur bevorderd?
• Op welke manier fungeert de leerkracht als rolmodel? Welke gedragingen en waarden worden door de leerkracht geïllustreerd?

Vaktaal

Leg in je eigen woorden uit hoe de onderstaande vaktaalwoorden tot uiting komen in de getoonde praktijkvoorbeelden. De lijst is niet uitputtend; voeg zelf andere relevante begrippen toe die je kunt gebruiken om dit onderwerp te analyseren.

• Normaliseren van onzekerheid en fouten – de leerkracht maakt duidelijk dat twijfelen en fouten maken een normaal onderdeel zijn van het leerproces.
• Modellen van wiskundig oplossingsgedrag – de leerkracht laat zien hoe je wiskundig denkt, redeneert, twijfelt en communiceert tijdens het oplossen van een probleem.
• Ruimhartig luisteren – de leerkracht neemt de tijd om te luisteren en te begrijpen wat de leerlingen vertellen en moedigt de leerlingen aan dit ook te doen.
• Structuur bieden – de leerkracht zorgt voor voorspelbaarheid en duidelijke afspraken waardoor leerlingen zich veilig voelen om te experimenteren, te twijfelen en fouten te maken.