Over Rijke Rekenlessen in de praktijk

Op deze pagina lees je wat met deze website wordt beoogd en vind je enkele ideeën voor hoe je hem kunt gebruiken. Ook stellen de ontwikkelaars zich hier aan je voor.

Over deze website

Hoe kun je als leerkracht reken-wiskundeonderwijs geven dat bijdraagt aan de maatschappelijke redzaamheid van leerlingen: onderwijs waarin zij niet alleen vlot en vaardig leren rekenen, maar ook inzicht, wiskundige denk-werkwijzen en een positieve houding ontwikkelen?

Deze digitale leeromgeving is bedoeld voor pabostudenten en helpt je te begrijpen hoe leerlingen rekenen-wiskunde leren en hoe het vakmanschap van de leerkracht dat proces kan ondersteunen. Met deze website willen we dat je een brede blik ontwikkelt op reken-wiskundeonderwijs. Daarom kun je hier video’s bekijken van rijke reken-wiskundelessen op de basisschool, gegeven door ervaren leerkrachten. Deze lessen zijn interessant omdat leerlingen er veel van leren én omdat ze laten zien hoe een leerkracht zijn vakmanschap inzet.

Je leert hoe je lessen kritisch kunt bestuderen en analyseren vanuit verschillende perspectieven, zoals de vakinhoud, de redeneringen en denkstappen van leerlingen, de interactie en het pedagogisch klimaat. Ook leer je hoe deze aspecten samen in een rijke rekenles naar voren kunnen komen.

Wanneer je naar de video’s kijkt, kun je eerst in detail benoemen wat je ziet. Dat klinkt eenvoudig, maar vraagt oefening. Naarmate je dit vaker doet, merk je dat je steeds meer gaat zien. Daarna kun je proberen te interpreteren wat er gebeurt, zonder direct te oordelen, en jezelf afvragen welke overwegingen de leerkracht had om het juist zo aan te pakken. De kijkvragen helpen je om scherp te observeren wat er in een les gebeurt en om je vermogen tot “teacher noticing” (Jacobs et al., 2010) te ontwikkelen. Ze kunnen ook dienen als startpunt voor een gezamenlijke discussie met je medestudenten (Van Es & Sherin, 2008; Van Es et al., 2017).

De video’s laten een diversiteit aan leerkrachten en scholen zien, zodat je een breed beeld krijgt van manieren waarop je leerlingen kunt stimuleren om zelf na te denken over de wiskunde achter rekenopgaven. Zo leer je van ervaringen buiten je eigen stagegroep, en ontwikkel je een nieuwsgierige, onderzoekende houding ten aanzien van je eigen praktijk en die van anderen.

Wij wensen je veel plezier met dit leeravontuur!

Referenties:

  • Jacobs, V. R., Lamb, L. L., & Philipp, R. A. (2010). Professional noticing of children’s mathematical thinking. Journal for research in mathematics education41(2), 169-202.
  • Van Es, E. A., & Sherin, M. G. (2008). Mathematics teachers’ “learning to notice” in the context of a video club. Teaching and teacher education24(2), 244-276.
  • Van Es, E. A., Cashen, M., Barnhart, T., & Auger, A. (2017). Learning to notice mathematics instruction: Using video to develop preservice teachers’ vision of ambitious pedagogy. Cognition and Instruction, 35(3), 165-187.

Over de relatie met Volgens Bartjens

Volgens Bartjens is hét vaktijdschrift voor de praktijk van het reken-wiskundeonderwijs. Sinds 2022 verschijnt hierin de rubriek Zo! wil ik leren rekenen. In deze rubriek worden rijke rekenlessen uitgebreid beschreven. Een belangrijke troef is dat bij alle lessen video’s beschikbaar zijn van de uitwerking in de praktijk. Deze video’s, samen met de aanvullende materialen, vormen de basis voor deze leeromgeving. Ons doel is om dit materiaal studeerbaar te maken, zodat je het gericht kunt gebruiken tijdens je studie tot leraar basisonderwijs. Binnen de leeromgeving verwijzen we steeds naar de website van Volgens Bartjens, omdat dit tijdschrift eigenaar is van de artikelen, video’s en bijbehorende materialen. Daarom kunnen we deze niet direct op onze website plaatsen. Daarnaast spelen privacyoverwegingen vanuit de AVG een rol.

Voor toegang tot de website van Volgens Bartjens heb je een abonnement nodig. Vrijwel alle pabo’s hebben zo’n abonnement waar je als student gebruik van kunt maken. Daarnaast kun je ook zelf een abonnement afsluiten tegen studententarief.

Over de ontwikkelaars

Annette Markusse

Annette Markusse heeft vijfendertig jaar ervaring als lerarenopleider in het primair reken-wiskundeonderwijs en geeft les binnen de voltijd-, deeltijd- en universitaire pabo-opleiding aan Hogeschool IPABO. Zij is hoofdredacteur van Volgens Bartjens, en auteur van meerdere studieboeken en artikelen over rekenen-wiskunde op de basisschool. Daarnaast is zij betrokken bij het ontwerp van de Grote Rekendag.

Zij speelt een centrale rol bij het ontwerpen en produceren van de video’s van rijke rekenlessen die op deze website worden beschreven. Zij is coauteur van het boek Zo! wil ik leren rekenen over rijke rekenlessen in de bovenbouw van het basisonderwijs. Daarmee onderstreept zij haar langdurige inzet om onderzoek, onderwijspraktijk en professionalisering met elkaar te verbinden.

Madhuvanti Anantharajan

Madhuvanti Anantharajan is lerarenopleider en onderzoeker in het primair reken-wiskundeonderwijs aan Hogeschool IPABO. Zij geeft les binnen de voltijd-, deeltijd-, zij-instroom- en universitaire pabo-opleiding en is verbonden aan het Radiant lectoraat rekenen-wiskunde. Haar onderzoek richt zich op het leren van (aanstaande) leerkrachten, waaronder hun wiskundeangst, hun houding ten opzichte van wiskunde en hun professioneel waarnemen van het wiskundig denken van kinderen.

Anantharajan promoveerde in 2020 aan Stanford University op een studie naar het stimuleren van nieuwsgierigheid van leerkrachten naar het wiskundig denken van jonge kinderen. Zij publiceert in nationale en internationale tijdschriften, waaronder Journal for Research in Mathematics Education en Volgens Bartjens.

Publicaties

Publicaties verschijnen hier binnenkort.

Colofon

Deze website is vanuit Hogeschool IPABO ontwikkeld door Annette Markusse en Madhuvanti Anantharajan. Het project is mede mogelijk gemaakt door een subsidie vanuit het Comeniusprogramma van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO).