Hoe begeleid ik leerlingen tijdens het zelfstandig werken?
Tijdens het zelfstandig werken houdt de leerkracht zicht op het denkproces van de leerlingen zonder dit over te nemen. Door te observeren, te luisteren en gerichte vragen te stellen krijgt de leerkracht zicht op strategieën, keuzes en mogelijke vastlopers. Waar nodig wordt kort en doelgericht ingegrepen, zodat leerlingen weer verder kunnen zonder dat het denkwerk wordt weggenomen. Je ontdekt hoe je als leerkracht het zelfstandig werken kunt begeleiden door op het juiste moment en op de juiste manier te interveniëren.
- Een winkel vol: De leerkracht van groep 4 heeft tijdens het werken met ieder tweetal een kort diagnostisch gesprekje over de lange plussommen in de praatplaat (video 2).
- Kijklijnen: De leerkracht van groep 6 legt tijdens het zelfstandig werken de les even stil om de leerlingen een tip te geven (video 2).
- Welk tafeltje is groter?: De leerkracht laat de leerlingen veel zelf ontdekken. Met kleine interventies helpt ze de leerlingen verder in hun denkproces (video 2).
- Krantentaal: De leerkracht van groep 6-7 loopt tijdens het werken een vaste ronde en heeft met ieder tweetal een kort gesprekje (video 2 en 4).
- Schatten of het klopt: De leerkracht van groep 7 laat de leerlingen vertellen hoe ze hebben geschat en geeft daar feedback op (video 3).
- Zelf een grafiek maken: De leerlingen van groep 7 werken in groepen om een staafdiagram te maken, terwijl de leerkracht hen herinnert aan verschillende aspecten van staafdiagrammen die eerder in de klas zijn besproken (video 5).
Bij deze videofragmenten kun je de volgende kijkvragen gebruiken:
- Hoe monitort de leerkracht of leerlingen goed van start gaan en betrokken blijven bij het zelfstandig werken?
- Wat doet de leerkracht om zicht te krijgen op de strategieën en denkprocessen van leerlingen?
- Hoe creëert de leerkracht ruimte voor het stellen van vragen en het geven van gerichte feedback tijdens het zelfstandig werken?
- Wanneer en op welke manier grijpt de leerkracht in zonder het denkproces van leerlingen over te nemen?
Vaktaal
Leg in je eigen woorden uit hoe de onderstaande vaktaalwoorden tot uiting komen in de getoonde praktijkvoorbeelden. De lijst is niet uitputtend; voeg zelf andere relevante begrippen toe die je kunt gebruiken om dit onderwerp te analyseren.
- Afstand houden van het oplossingsproces – de leerkracht bewaakt dat leerlingen zelf blijven denken en handelen.
- Diagnostisch handelen – de leerkracht brengt strategieën, denkprocessen en mogelijke vastlopers van leerlingen in kaart door te observeren, te luisteren en gerichte vragen te stellen.
- Doelgericht interveniëren – de leerkracht grijpt op het juiste moment in om leerlingen verder te helpen in hun denkproces.
- Gerichte feedback geven – de leerkracht geeft korte, doelgerichte aanwijzingen die het denken verder helpen zonder het over te nemen.
- Laagdrempelige ondersteuning bieden – de leerkracht zorgt dat leerlingen hulp kunnen vragen en krijgen wanneer dat nodig is.
- Monitoren van het leerproces – de leerkracht houdt zicht op of leerlingen gestart zijn, betrokken blijven en voortgang boeken.
